Rada Seniorów na wrocławskim Osiedlu Nadodrze

Data: 
2015-03-26
Wykonawca: 

Fundacja Dom Pokoju, Wrocław

Dziedzina działań: 

Wykorzystanie potencjału osób starszych w programie rewitalizacji zaniedbanych dzielnic

Geneza przedsięwzięcia: 

Geneza przedsięwzięcia wiąże się z uruchomieniem przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Rządowego Programu na rzecz Aktywności Senioralnej ASOS, dzięki któremu zainicjowany został projekt utworzenia gremium seniorów w społeczności lokalnej Osiedla Nadodrze. Takie gremium, jak wynikało z naszych działań na tym osiedlu, stanowiłoby przyczynek do animacji oddolnej całego osiedla, przy wykorzystaniu potencjału i kapitału wiedzy osób po 60 roku życia. Dopiero jednak zgromadzenie 40 osób i zapytanie ich o potrzeby spowodowało skonkretyzowanie działań oraz zaplanowanie ich w sposób długofalowy i trwały.
Jednocześnie projekt przewidywał część diagnostyczno – badawczą dotyczącą ustalenia potrzeb i możliwości grupy 60+ oraz ustalenia barier ich funkcjonowania w przestrzeni miejskiej (bariery architektoniczne, miejsca niebezpieczne itp.).
Istotnym elementem okazała się również część motywacyjno – szkoleniowa projektu, która podniosła zdecydowanie poczucie własnej wartości, poczucie sprawstwa i chęć podejmowania konkretnych działań na rzecz innych mieszkańców Osiedla.
Rada Seniorów podjęła prace w 4 departamentach, z których każdy miał swojego juniormentora – młodą osobę animująco–wspierającą. Były to: departament historyczny, opierający się na zbieraniu artefaktów oraz historii opowiedzianej, departament rzemieślniczy – stawiający sobie za cel ratowanie tradycyjnego rzemiosła, departament społeczny – interwencje, petycje, interpelacje oraz departament specjałów Nadodrza, który zajmuje się odtwarzaniem tradycyjnych receptur i przepisów oraz kreacją lokalnych marek, np. Złoto Nadodrza. We wsparcie prac tego departamentu włączyły się lokalne kawiarnie, wprowadzając do menu np. konkretny specjał.

Opis przedsięwzięcia: 

Utworzenie Rady Seniorów na wrocławskim Osiedlu Nadodrze, dzielnicy objętej programem rewitalizacji, od 30 lat uznanej za niebezpieczną, nieprzyjazną do zamieszkania (tzw. „zły adres”), wcześniej (zarówno przed II wojną światową, jak i po) – Nadodrze było dzielnicą znaczącą, przed wojną- rzemieślniczo-artystyczną, po wojnie – ze względu na nieznaczne zniszczenia w obliczu zrujnowanego Wrocławia, było pierwszą siedzibą magistratu, milicji obywatelskiej, biura repatriacyjnego, zakładów rzemieślniczych, restauracji itp.
Droga do utworzenia Rady pomogła jednocześnie stworzyć model oddolnej, lokalnej aktywizacji seniorów, których charakteryzuje bardzo niskie poczucie sprawstwa i niska umiejętność, mimo gotowości do angażowania się, tworzenia więzi czy działań lokalnych. Model zakłada następującą sekwencję działań: wyznaczenie juniormentorów – animatorów lokalnych, którzy zdiagnozują i wykorzystają najlepsze metody rekrutacji członków Zgromadzenia Seniorów, które powinno liczyć około 40 osób. Zgromadzenie poddawane jest szkoleniom i treningom: motywacyjnym, pracy w grupie, zarządzania konfliktem, ale również – spotyka się z ekspertami, którzy pomagają zaplanować działania stanowiące odpowiedź na problemy danej społeczności lokalnej: specjaliści od rewitalizacji społecznej i gospodarczej, bezpieczeństwa i samoobrony, projektowania uniwersalnego i planowania transportu publicznego, opiekunowie osób starszych, itp. Aby dobrze zaplanować taki cykl szkoleń należy przeprowadzić diagnozę potrzeb i możliwości członków Zgromadzenia. Zintegrowane Zgromadzenie, wzmocnione ww. działaniami, wybiera spośród siebie członków Rady Seniora, czyli swoich przedstawicieli. Obie jednostki spotkają się cyklicznie, dzielą obowiązkami i działaniami, wyznaczają przedstawicielstwa i kierunki działań (departamenty), lobbują poza społecznością lokalną, zapraszają do współpracy inne organizacje i instytucje: szkoły i uczelnie, rady osiedla, miejskie/gminne instytucje działające na rzecz seniorów, firmy i sektor prywatny, organizacje pozarządowe, polityków lokalnych, itp.
Aby sprawdzić model w praktyce, kolejni juniormentorzy zdecydowali się na stworzenie lokalnych rad seniora na sąsiadujących z Nadodrzem osiedlach: Ołbin i Kleczków. Dzięki temu w przyszłości powstanie sieć lokalnych rad seniorów, które nie tylko wystawią swojego kandydata w wyborach do gminnej rady, ale również będą się nawzajem wspierać w działaniach lokalnych.

Praktyka wyróżniona wpisem do Złotek Księgi za: 

Projekt „Rada Seniorów na wrocławskim Osiedlu Nadodrze” został wyróżniony wpisaniem do Złotej Księgi Dobrych Praktyk za wypracowanie wzoru udziału osób starszych w „społecznej” części programu rewitalizacji zaniedbanych dzielnic; za zapewnienie osobom starszym realnego wpływu na kształtowanie otaczającej ich przestrzeni, a także za wprowadzenie idei juniormentoringu, która integruje środowisko osób starszych i młodych, potęgując ich potencjał twórczy.

Dodatkowe informacje: 
Dane kontaktowe z wykonawcą: 

Fundacja Dom Pokoju
ul. Łokietka 5/1
Wrocław

Kategoria Dobrej Praktyki: 
Słowa kluczowe: 
Wrocław
Rada Seniorów
aktywność społeczna osób starszych
Miejscowość: 
Wrocław